فرودگاه بین المللی مکزیکو سیتی (Benito Juárez)
فرودگاه بینالمللی مکزیکو سیتی، با نام رسمی فرودگاه بینالمللی بنیتو خوارس (Aeropuerto Internacional Benito Juárez)، اصلیترین دروازه هوایی به مکزیک و یکی از مهمترین قطبهای حملونقل در آمریکای لاتین است. این فرودگاه که با کد یاتا MEX و کد ایکائو MMMX شناخته میشود، مسیری طولانی را از یک میدان هوایی نظامی تا تبدیل شدن به پرترددترین فرودگاه آمریکای لاتین طی کرده است. این گزارش به بررسی جامع تاریخچه، مشخصات فنی، امکانات، نقش استراتژیک، و چالشهای کنونی و آینده این فرودگاه میپردازد.
به گزارش مجری سفرهای گردشگری:
تاریخچه و نقاط عطف توسعه
سیر تحول فرودگاه مکزیکو سیتی، که ریشههای آن به اوایل قرن بیستم بازمیگردد، شامل چندین مرحله کلیدی توسعه زیرساختی است.
شکلگیری اولیه (1910-1943):
- 1910: ریشههای فرودگاه به یک میدان هوایی نظامی در منطقه "یانوس د بالبوئنا" (Llanos de Balbuena) بازمیگردد.
- 1915: این مکان به عنوان "فرودگاه نظامی بالبوئنا" با پنج باند فرود افتتاح شد.
- 1928: ساخت یک فرودگاه غیرنظامی در این محل آغاز شد و در 15 مه 1931 رسماً خدمات منظم خود را آغاز کرد.
- 1943: در 8 ژانویه، این فرودگاه رسماً به عنوان یک "فرودگاه بینالمللی" شناخته شد و اولین مسیر خارجی آن توسط شرکت هواپیمایی مکزیکانا به لس آنجلس برقرار گشت.
دوران گسترش و مدرنسازی (1950-1990):
- دهه 1950: بین سالهای 1949 تا 1951، یک باند جدید (05R-23L)، برج کنترل و ساختمانهای اداری ساخته شد. در 19 نوامبر 1952، ترمینال مسافربری جدیدی به بهرهبرداری رسید و تا سال 1958، ترمینال 1 امروزی عملیاتی شد.
- دهه 1960: در 2 دسامبر 1963، نام فرودگاه رسماً به "فرودگاه بینالمللی مکزیکو سیتی" تغییر یافت. این فرودگاه برای میزبانی بازیهای المپیک 1968 مورد نوسازی و مدرنسازی قرار گرفت.
- دهههای 1970 و 1980: دو باند کوتاهتر فرودگاه برای ساخت یک مجتمع مسکونی بسته شد و فرودگاه با دو باند موازی فعلی به فعالیت ادامه داد. در سال 1980، یک گسترش عمده، ظرفیت ترمینال اصلی را دو برابر کرد.
- 1990: ترمینال برای جداسازی پروازهای داخلی و بینالمللی بازآرایی شد تا جریان مسافر بهینهسازی شود.
توسعههای نهایی و افتتاح ترمینال 2 (1994-2007):
- با افزایش ترافیک، در سالهای 1998، 2000 و 2004 ترمینال 1 شاهد ارتقاهای بیشتری بود و در سال 2001 یک ساختمان اقماری با هشت گیت به آن اضافه شد.
- سرانجام، برای پاسخ به اشباع ظرفیت، ترمینال 2 در 15 نوامبر 2007 افتتاح شد تا به طور خاص به شرکت هواپیمایی ایرومکزیکو و شرکای آن در اتحاد اسکایتیم خدمترسانی کند.
مشخصات فنی و چالش "گرم و مرتفع"
- نام رسمی: فرودگاه بینالمللی بنیتو خوارس (به افتخار رئیسجمهور سابق مکزیک).
- موقعیت: این فرودگاه در منطقه "پنیون دِ لوس بانیوس" (Peñón de los Baños) در بخش "ونوستیانو کارانسا" (Venustiano Carranza) مکزیکو سیتی، در فاصله کمی (حدود 5 تا 13 کیلومتر) از مرکز شهر قرار دارد.
- مالکیت و مدیریت: فرودگاه توسط یک شرکت دولتی به نام "گروه فرودگاهی مکزیکو سیتی" (Grupo Aeroportuario de la Ciudad de México) اداره میشود و پروژه نوسازی آن تحت نظارت دبیرخانه نیروی دریایی مکزیک قرار دارد.
- ارتفاع از سطح دریا و شرایط "گرم و مرتفع": این فرودگاه در ارتفاع 2230 متری واقع شده که آن را در دسته فرودگاههای "گرم و مرتفع" (Hot and High) قرار میدهد. این شرایط به دلیل کاهش چگالی هوا، چالشهای فنی منحصربهفردی را برای برخاستن هواپیماها ایجاد میکند.
تأثیرات فنی شرایط "گرم و مرتفع"
- کاهش نیروی برآر (Lift): در ارتفاع بالا، هوا رقیقتر است و دمای بالا نیز چگالی آن را بیشتر کاهش میدهد. این هوای کمچگالی به این معناست که مولکولهای هوای کمتری برای ایجاد فشار زیر بالها وجود دارد، در نتیجه هواپیما برای تولید نیروی برآر کافی به سرعت بیشتری روی باند نیاز دارد.
- کاهش راندمان موتور: موتورهای جت برای تولید نیرو به مکش حجم زیادی از هوا و اکسیژن نیاز دارند. هوای کمچگالی اکسیژن کمتری را وارد موتور میکند که منجر به کاهش توان خروجی (Thrust) و سختتر شدن شتابگیری میشود.
- نیاز به باند طولانیتر: به دلیل نیاز به سرعت بیشتر و همزمان کاهش توان موتور، مسافت مورد نیاز روی باند برای برخاستن (Takeoff Roll) به شکل قابل توجهی افزایش مییابد.
راهکارهای مدیریتی شرکتهای هواپیمایی
- کاهش وزن هواپیما: این مهمترین راهکار است. شرکتهای هواپیمایی با محدود کردن تعداد مسافران، حجم بار یا سوخت، وزن هواپیما را به "وزن مجاز برخاستن" (PLTOW) میرسانند. در پروازهای طولانی، این امر ممکن است نیازمند یک توقف بینراهی برای سوختگیری باشد.
- زمانبندی پروازها: بسیاری از پروازهای سنگین و بینقارهای برای ساعات خنکتر روز مانند اواخر شب یا صبح خیلی زود برنامهریزی میشوند تا از تأثیر منفی دمای بالا کاسته شود.
- محاسبات دقیق عملکرد: خلبانان قبل از هر پرواز، با استفاده از نرمافزارهای تخصصی و بر اساس دادههای دقیق دما و فشار، حداکثر وزن مجاز برخاستن را محاسبه میکنند.
ترمینالها، امکانات و حملونقل بین آنها
فرودگاه مکزیکو سیتی دارای دو ترمینال مسافربری اصلی است که حدود 3 کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند.
حملونقل بین ترمینالها
برای جابجایی بین دو ترمینال، مسافران میتوانند از قطار هوایی Airtrain (Aerotrén) استفاده کنند.
- شرایط استفاده: این سرویس رایگان است اما برای استفاده از آن باید کارت پرواز خود را ارائه دهید.
- محل ایستگاهها: ایستگاه در ترمینال 1 نزدیک گیت 6 (Puerta 6) و در ترمینال 2 نزدیک گیت 4 (Puerta 4) قرار دارد.
- ساعات کاری و زمان سفر: قطارها تقریباً هر 10 دقیقه یکبار از ساعت 5 صبح تا 11 شب حرکت کرده و مسیر را در حدود 5 دقیقه طی میکنند.
ترمینال 1 (T1)
این ترمینال قدیمیتر و بزرگتر بوده و میزبان اکثر خطوط هوایی بینالمللی (به جز اعضای اسکایتیم) و شرکتهای ارزانقیمت داخلی است.
- خرید و فروشگاهها: طیف وسیعی از فروشگاهها شامل دیوتی فری (Dufry)، سوغاتی و صنایع دستی (Arte Mexicano)، برندهای پوشاک (B Fashion)، کتابفروشی (Educal) و فروشگاههای رفاهی 24 ساعته مانند 7-Eleven و Oxxo در دسترس است.
- غذاخوری: گزینههای متنوعی از فستفودهای بینالمللی (McDonald's, Burger King, Subway) تا رستورانهای با سرویس کامل مانند La Mansion و Baron Rojo وجود دارد.
- سالنهای استراحت (Lounges):
- The Grand Lounge Elite: نزدیک گیت H، با امکاناتی نظیر ماساژ و بوفه لوکس.
- VIPort Lounge: مقابل گیت 9.
- سالنهای اختصاصی: American Airlines Admirals Club و American Express Centurion Club.
- شرایط دسترسی: از طریق عضویت در برنامههایی مانند Priority Pass، داشتن بلیط فرست/بیزینس کلاس یا پرداخت هزینه ورودی (حدود 38 تا 79 دلار) امکانپذیر است.
- خدمات پشتیبانی مسافر:
- وایفای: اینترنت رایگان و نامحدود با اتصال به شبکه "Gratis-CDMX-Aeropuerto" در دسترس است.
- خدمات بانکی: شعب بانکها و دستگاههای خودپرداز متعدد (Santander, Banamex) وجود دارد.
- انبار چمدان: سرویس 24 ساعته در نزدیکی ورودی E1 با هزینه حدود 120 پزو در روز (فقط نقدی) فعال است.
- خدمات پزشکی و نیازهای ویژه: کلینیکهای پزشکی و دسترسی مناسب برای افراد با نیازهای خاص فراهم است.
ترمینال 2 (T2)
این ترمینال مدرن عمدتاً در اختیار شرکت هواپیمایی آئرومکزیکو (Aeroméxico) و شرکای آن در اتحاد اسکایتیم (SkyTeam) مانند دلتا ایرلاینز (Delta Air Lines) قرار دارد.
- خرید و فروشگاهها: علاوه بر دیوتی فری، فروشگاه موزه هنرهای مردمی (MAP Store) و برندهای دیگر در این ترمینال شعبه دارند.
- غذاخوری: گزینههای باکیفیتی مانند استیکهاوس Loma Linda Grill و رستوران مکزیکی مدرن Vuela Carmela در کنار فستفودهایی چون Carl's Jr. و کافههایی نظیر Starbucks و Maison Kayser قرار دارند.
- سالنهای استراحت (Lounges):
- Salón Premier و Terraza Premier Aeroméxico: سالنهای اختصاصی ایرومکزیکو.
- American Express Centurion Lounge: واقع در طبقه مزانین با امکانات کامل.
- VIPort Lounge: نزدیک گیت 75.
- خدمات پشتیبانی مسافر:
- وایفای، خدمات بانکی و پزشکی: مشابه ترمینال 1 ارائه میشود.
- انبار چمدان: سرویس 24 ساعته در نزدیکی گیتهای A45/A46 موجود است.
- خرید سیمکارت: فروشگاههای اپراتورهای اصلی مانند Telcel و Movistar در طبقه بالای هر دو ترمینال قرار دارند.
نقش به عنوان قطب اصلی، خطوط هوایی و مقاصد
این فرودگاه به عنوان یک مرکز حیاتی در شبکه پروازی منطقهای و جهانی عمل میکند و به بیش از 100 مقصد در سراسر قاره آمریکا، اروپا و آسیا پرواز دارد.
قطب اصلی ایرومکزیکو و اتحاد اسکایتیم
- ایرومکزیکو: این فرودگاه پایگاه اصلی و مهمترین مرکز عملیاتی برای شرکت هواپیمایی ملی مکزیک، ایرومکزیکو است. ایرومکزیکو به تنهایی از این فرودگاه به 93 مقصد (44 داخلی و 49 بینالمللی) پرواز دارد.
- اتحاد اسکایتیم: فرودگاه مکزیکو سیتی یکی از هابهای کلیدی اتحاد اسکایتیم است. از سال 2005، این اتحاد امکانات مشترکی را در فرودگاه ایجاد کرده تا فرآیند سفر برای مسافران اعضا تسهیل شود.
پرترددترین مسیرها
- مسیرهای داخلی: مسیر مکزیکوسیتی-کانکون نه تنها شلوغترین مسیر داخلی مکزیک، بلکه یکی از پرترددترینها در کل قاره آمریکاست. پس از آن، مسیرهای به مونتری و گوادالاخارا قرار دارند.
- مسیرهای بینالمللی: مسیرهای به شهرهای بزرگ ایالات متحده مانند لس آنجلس، میامی و دالاس از پرترددترینها هستند. در مسیرهای دوربرد، مادرید و پاریس مهمترین مقاصد اروپایی به شمار میروند.
آمار مسافران و بار
- آمار مسافری: در سال 2023، این فرودگاه به 48.4 میلیون مسافر خدماترسانی کرده است که آن را در صدر فهرست پرترددترین فرودگاههای آمریکای لاتین قرار میدهد.
- آمار بار: در پی فرمان دولت مکزیک در سال 2023، تمامی پروازهای باری از فرودگاه بنیتو خوارس به فرودگاه جدید فلیپه آنجلس (AIFA) منتقل شدند تا از ازدحام کاسته شود.
راهنمای کامل حملونقل به مرکز شهر
فرودگاه تنها حدود 8 تا 11 کیلومتر از مرکز تاریخی شهر فاصله دارد، اما زمان سفر به شدت به ترافیک وابسته است.
1. مترو (Metro)
- محل ایستگاه: ایستگاه Terminal Aérea در خط 5 (زرد) با پیادهروی کوتاهی از ترمینال 1 قابل دسترسی است. مسافران ترمینال 2 باید ابتدا با قطار هوایی به ترمینال 1 بروند.
- هزینه و زمان: بسیار ارزان، حدود 5 پزو مکزیک برای هر سفر. زمان سفر تا مرکز شهر (با یک تعویض خط) حدود 40-60 دقیقه است.
- ساعات کاری: تقریباً از 5 یا 6 صبح تا نیمهشب (ساعات در آخر هفتهها متفاوت است).
- توصیهها: سریعترین و ارزانترین گزینه، اما به دلیل شلوغی و نبود فضای کافی برای چمدان، برای مسافران با بار زیاد یا خانوادهها توصیه نمیشود.
2. متروباس (Metrobús)
- محل ایستگاه: خط 4 مستقیماً به فرودگاه سرویسدهی میکند.
- ترمینال 1: ایستگاه مقابل درب 7 (Puerta 7) قرار دارد.
- ترمینال 2: ایستگاه مقابل درب 2 (Puerta 2) قرار دارد.
- هزینه و زمان: 30 پزو مکزیک برای هر نفر. برای پرداخت باید کارت حملونقل یکپارچه (Movilidad Integrada) را از دستگاهها خریداری و شارژ کنید. زمان سفر بسته به ترافیک بین 30 تا 45 دقیقه است.
- ساعات کاری: تقریباً از 4:30 صبح تا نیمهشب.
- توصیهها: گزینهای عالی با تعادل خوب بین هزینه و راحتی. اتوبوسها دارای فضای مخصوص چمدان هستند و برای اکثر مسافران انتخابی امن و کارآمد محسوب میشوند.
3. تاکسیهای مجاز فرودگاه (Taxis Autorizados)
- نحوه استفاده: امنترین گزینه تاکسی. باید به کیوسکهای رسمی فروش بلیط (مانند "Sitio 300") در داخل سالن ورودی هر دو ترمینال مراجعه کنید، مقصد را اعلام کرده و هزینه ثابت را پیشپرداخت کنید.
- ترمینال 1: کیوسکها نزدیک دربهای 1، 9 و 10 قرار دارند.
- ترمینال 2: کیوسکها نزدیک دربهای 3 و 4 قرار دارند.
- هزینه: حدود 300 تا 420 پزو مکزیک به مرکز شهر، بسته به منطقه و زمان.
- ساعات کاری: 24 ساعته.
- توصیهها: این روش ریسک کلاهبرداری را از بین میبرد و بهترین و امنترین گزینه برای مسافران تازهوارد، خانوادهها و کسانی است که با بار زیاد سفر میکنند.
4. تاکسیهای اینترنتی (Uber/DiDi)
- محل سوار شدن: این سرویسها مجاز به سوار کردن مسافر از مقابل دربهای ورودی نیستند. مسافران باید پس از درخواست، به نقاط مشخصی که اپلیکیشن نشان میدهد (معمولاً در خیابانهای اصلی خارج از محوطه فرودگاه) بروند.
- هزینه: معمولاً ارزانتر از تاکسیهای مجاز (حدود 100 تا 350 پزو بسته به تقاضا).
- توصیهها: گزینهای بسیار مقرونبهصرفه، اما پیدا کردن محل سوار شدن ممکن است برای مسافران تازهوارد یا دارای چمدان زیاد، کمی گیجکننده باشد.
چالشها، نوسازی و آینده فرودگاه
فرودگاه بنیتو خوارس سالهاست که با مشکل اشباع ظرفیت روبرو است. قرار گرفتن در منطقهای کاملاً شهری، امکان توسعه فیزیکی را محدود کرده است.
- لغو پروژه فرودگاه تکسکوکو (NAICM): یک پروژه بسیار بلندپروازانه برای جایگزینی کامل فرودگاه که توسط نورمن فاستر طراحی شده بود، در سال 2018 به دلایل سیاسی و اقتصادی لغو شد.
- راهکار فعلی (نوسازی MEX و فرودگاه AIFA): دولت فعلی راهحلی جایگزین شامل ساخت فرودگاه فلیپه آنجلس (AIFA) و نوسازی گسترده فرودگاه فعلی (MEX) را در پیش گرفت. یک پروژه نوسازی با بودجه 8 میلیارد پزو برای آمادهسازی فرودگاه جهت رویدادهایی مانند جام جهانی فوتبال 2026 در حال اجراست.
- چالشهای زیستمحیطی: موقعیت شهری فرودگاه چالشهای آلودگی صوتی ایجاد کرده است. پروژه نوسازی فعلی نیز اهداف زیستمحیطی مانند کسب گواهینامه "فرودگاه سبز" (Aeropuerto Verde) را دنبال میکند.
خلاصه
فرودگاه بینالمللی مکزیکو سیتی (MEX)، پرترددترین فرودگاه آمریکای لاتین، دارای تاریخی غنی است که از سال 1910 آغاز شد. این فرودگاه به دلیل قرار گرفتن در ارتفاع 2230 متری، یک فرودگاه "گرم و مرتفع" محسوب میشود که عملکرد هواپیماها را با چالش مواجه میکند و شرکتهای هواپیمایی را ملزم به کاهش وزن هواپیما و زمانبندی پروازها در ساعات خنکتر میکند. این فرودگاه به عنوان قطب اصلی شرکت ایرومکزیکو و اتحاد اسکایتیم عمل میکند و مسیرهای به کانکون، لس آنجلس و مادرید از پرترددترینها هستند.
فرودگاه دارای دو ترمینال مجهز با امکانات رفاهی کامل شامل فروشگاهها، رستورانها، و سالنهای استراحت متعدد است. برای حملونقل به مرکز شهر، گزینههای متنوعی از مترو (بسیار ارزان اما نامناسب برای بار زیاد) و متروباس (گزینه متعادل و راحت) تا تاکسیهای مجاز (امنترین و راحتترین گزینه) و تاکسیهای اینترنتی (مقرونبهصرفه) وجود دارد. چالش اصلی این فرودگاه، اشباع ظرفیت است که دولت با افتتاح فرودگاه فلیپه آنجلس (AIFA) و اجرای یک پروژه نوسازی گسترده در فرودگاه MEX به دنبال مدیریت آن است.
