ساحل زیپولیت (Playa Zipolite)، بهشت خطرناک مکزیک - مجری سفرهای گردشگری

به گزارش مجری سفرهای گردشگری:  

موقعیت و مشخصات جغرافیایی

پلایا زیپولیت یک جامعه ساحلی در شهرداری سن پدرو پوچوتلا است که بین دو مقصد توریستی معروف دیگر، یعنی پورتو اسکوندیدو و هواتولکو، قرار گرفته است. این ساحل که حدود 1.5 تا 2 کیلومتر طول و تقریباً 40 متر عرض دارد، یک ساحل باز به اقیانوس آرام است که بین دو دماغه صخره‌ای محصور شده و امواج قدرتمند را بدون هیچ مانع طبیعی مستقیماً دریافت می‌کند. شن‌های طلایی و آب‌های شفاف به رنگ‌های آبی و سبز، منظره‌ای خیره‌کننده را به نمایش می‌گذارند.

تاریخچه: از "ساحل مردگان" تا پناهگاه ضدفرهنگ

نام "زیپولیت" از زبان بومی زاپوتک گرفته شده و به معنی "ساحل مردگان" (Playa de los Muertos) است. این نام‌گذاری که پیش از دوران گردشگری مدرن شکل گرفته، ریشه در دو باور اصلی دارد :

• خطرات طبیعی: روایت غالب، این نام را به جریان‌های آبی شکافنده و امواج قدرتمند اقیانوس آرام نسبت می‌دهد که در طول تاریخ باعث غرق شدن شناگران بسیاری شده است.
• باورهای اساطیری زاپوتک: روایتی دیگر بیان می‌کند که اقوام باستانی زاپوتک این مکان را به عنوان یک جهان زیرین یا دروازه‌ای به سوی ابدیت می‌پنداشتند. طبق این باور، آن‌ها اجساد مردگان خود را به این ساحل می‌آوردند تا به دریا بسپارند، زیرا معتقد بودند در این نقطه پرده میان دنیای زندگان و مردگان نازک است. این دیدگاه با کیهان‌شناسی زاپوتک که برای نیاکان و چرخه مرگ و زندگی احترام ویژه‌ای قائل است، همخوانی دارد.

این ساحل تا پیش از دهه 1960، یک روستای کوچک و منزوی ماهیگیری بود. تحول بزرگ آن با وقوع یک خورشیدگرفتگی کامل در سال 1970 آغاز شد که صدها گردشگر، به ویژه جوانان هیپی آمریکایی و اروپایی را به این منطقه کشاند. این جوانان که به دنبال گریز از هنجارهای جامعه مصرف‌گرا بودند، در زیپولیت فضایی ایده‌آل برای زندگی آزادانه یافتند و با الهام از آرمان‌های "عشق و صلح"، به صورت غیررسمی برهنگی را در ساحل آغاز کردند. این امر زیپولیت را به اولین ساحل برهنگی غیررسمی مکزیک و پاتوقی برای کوله‌گردها تبدیل کرد.

خطرات پنهان: اقیانوس‌شناسی و جغرافیای ساحل مردگان

شهرت اصلی زیپولیت به عنوان یکی از کشنده‌ترین سواحل جهان، ناشی از ویژگی‌های اقیانوسی و جغرافیایی منحصربه‌فرد آن است:

• جریان‌های شکافنده (Rip Currents): دلیل اصلی خطر، وجود جریان‌های شکافنده قدرتمند و غیرقابل پیش‌بینی است که می‌تواند حتی قوی‌ترین شناگران را با خود به دریا بکشد.
• جریان‌های زیرسطحی (Undertows): گزارش شده است که جریان‌های زیرسطحی در این منطقه الگوهای دایره‌ای و غیرقابل پیش‌بینی دارند.
• توپوگرافی بستر دریا: بستر ناهموار دریا در زیپولیت، که دارای فرورفتگی‌ها و برآمدگی‌های شنی است، به شکل‌گیری این جریان‌های مرگبار کمک می‌کند.
• آمار غرق‌شدگی: پیش از سال 1995، سالانه حدود 50 نفر در این ساحل جان خود را از دست می‌دادند که این آمار تکان‌دهنده باعث شد زیپولیت به عنوان خطرناک‌ترین ساحل مکزیک شناخته شود.

اقدامات ایمنی و تیم نجات غریق داوطلب "دلفین‌ها"

در پاسخ به تعداد بالای حوادث، در سال 1995 یک تیم نجات غریق داوطلب به نام "لُس دِلفینس" (Los Delfines) یا "دلفین‌ها" با همکاری سازمان مدنی محلی "پینیا پالмера" (Piña Palmera A.C) تأسیس شد.

• سازماندهی و عملیات: این تیم داوطلب مسئولیت حفاظت از محدوده‌ای دو کیلومتری شامل ساحل اصلی و "ساحل عشق" (Playa del Amor) را بر عهده دارد. آن‌ها با استفاده از موتور چهارچرخ (ATV) و برجک‌های دیده‌بانی، به طور مداوم در ساحل گشت‌زنی می‌کنند.
• موفقیت‌ها: بزرگترین موفقیت تیم، کاهش چشمگیر آمار غرق‌شدگی بوده است. تنها یک سال پس از تشکیل، آمار به نصف کاهش یافت و از سال 2005 تقریباً به صفر رسیده است. امروزه غرق‌شدگی در این ساحل یک اتفاق نادر است.
• چالش‌ها: تیم با چالش‌های جدی مانند کمبود بودجه و بی‌توجهی گردشگران به هشدارها روبروست. ناجیان تقریباً هر روز در حال انجام عملیات نجات هستند و تخمین زده می‌شود روزانه بیش از 10 نفر را نجات می‌دهند.

توصیه ایمنی کلیدی: اگر در یک جریان شکافنده گرفتار شدید، هرگز خلاف جهت آن و به سمت ساحل شنا نکنید. به جای آن، به صورت موازی با ساحل شنا کنید تا از جریان خارج شوید و سپس به سمت ساحل بازگردید.

فرهنگ منحصر به فرد: برهنگی، آزادی و جامعه +LGBTQ

میراث ضدفرهنگی دهه 1970، هویتی منحصر به فرد به زیپولیت بخشیده است که آن را از تمام سواحل دیگر مکزیک متمایز می‌کند:

• ساحل برهنگی: از سنت تا قانون

  • قانونی شدن در سال 2016: پس از بیش از چهار دهه برهنگی غیررسمی، در سال 2016 شهرداری سان پدرو پوچوتلا رسماً این ساحل را به عنوان اولین و تنها ساحل برهنگی قانونی و عمومی مکزیک به رسمیت شناخت. این اقدام با تلاش‌های فدراسیون نودیست‌های مکزیک و جامعه محلی محقق شد.
  • تنش‌ها و مقررات جدید (2022): با گذشت زمان، افزایش رفتارهایی مانند نمایش‌گرایی، روابط جنسی در فضای عمومی (از جمله روابط گروهی) و مهمانی‌های بی‌ضابطه، به ویژه در منطقه "ساحل عشق" (Playa del Amor)، باعث نارضایتی ساکنان محلی و خانواده‌ها شد. این رفتارها تصویر زیپولیت را از یک "ساحل نودیستی" به یک "ساحل نمایش‌گرایانه" تغییر می‌داد.
  • فرآیند تصمیم‌گیری: در پاسخ به این تنش‌ها، جامعه محلی در چندین "مجمع عمومی" (asamblea comunitaria) در سال 2022 گرد هم آمدند و با مشارکت شهروندان، صاحبان مشاغل و مقامات، قوانین جدیدی را تصویب کردند.
  • جزئیات مقررات جدید: هدف اصلی این قوانین، ایجاد تمایز روشن بین فلسفه نودیسم (برهنگی غیرجنسی) و هرزگی در انظار عمومی بود. در بیانیه‌ای رسمی تأکید شد: "روستای ما، ساحل زیپولیت، یک ساحل نودیستی است، نه نمایش‌گرایانه". این مقررات شامل موارد زیر است:
    • ممنوعیت روابط جنسی در ملاء عام: هرگونه عمل جنسی در فضاهای عمومی ممنوع و برای متخلفان جریمه نقدی تا 5000 پزو و خدمات اجتماعی اجباری در نظر گرفته شد.
    • محدود کردن برهنگی به مناطق خاص: برهنگی کامل تنها در محدوده ساحل (از هتل "Naked" تا منطقه "Shambala" و "ساحل عشق") و مکان‌های مشخص مجاز است.
    • ممنوعیت برهنگی در معابر عمومی: راه رفتن به صورت برهنه در خیابان‌ها، فروشگاه‌ها و رستوران‌ها ممنوع شد.
    • محدودیت‌های زمانی و صوتی: فعالیت "ساحل عشق" به ساعات 6 صبح تا 9 شب محدود شد و بارها موظف به کاهش صدای موسیقی از ساعت 2 بامداد شدند.

• فضای بوهمیایی و پناهگاه +LGBTQ: فرهنگ باز و پذیرا که ریشه در تاریخ هیپی‌گری آن دارد، زیپولیت را از دهه‌های 1970 و 1980 به یکی از مهم‌ترین مقاصد و پناهگاه‌های امن برای جامعه +LGBTQ در مکزیک تبدیل کرده است.

• فستیوال‌ها: هر ساله در اولین آخر هفته ماه فوریه، "فستیوال نودیستا د زیپولیت" برگزار می‌شود که هزاران گردشگر را جذب می‌کند.

تأثیرات گردشگری: فرصت‌ها و چالش‌ها

تحول زیپولیت از یک روستای ماهیگیری به یک مقصد توریستی بین‌المللی، تأثیرات عمیق اقتصادی و اجتماعی بر جامعه بومی زاپوتک داشته است.

• فرصت‌های اقتصادی: گردشگری فرصت‌های شغلی فراوانی ایجاد کرده و اقتصاد منطقه را متحول ساخته است.
• چالش‌های اجتماعی و اقتصادی:
  • اعیان‌نشینی (Gentrification): محبوبیت زیپولیت باعث افزایش شدید قیمت زمین و مسکن شده و بسیاری از ساکنان بومی را به حاشیه رانده است.
  • تنش‌های فرهنگی: سبک زندگی گردشگران در تضاد با فرهنگ سنتی جامعه بومی قرار داشته است.
  • تغییر سبک زندگی: وابستگی شدید اقتصاد به گردشگری، سبک زندگی سنتی را با چالش مواجه کرده است.

دسترسی، فعالیت‌ها و جاذبه‌های اطراف

• مسیرهای دسترسی: نزدیک‌ترین فرودگاه‌ها، فرودگاه بین‌المللی هواتولکو (HUX) و فرودگاه پورتو اسکوندیدو (PXM) هستند. با افتتاح بزرگراه جدید، زمان سفر جاده‌ای از شهر اوآخاکا به حدود 3.5 تا 4 ساعت کاهش یافته است.
• فعالیت‌ها در زیپولیت: علاوه بر آفتاب گرفتن، موج‌سواری برای افراد باتجربه، اقامت در کلبه‌های روستایی و لذت بردن از رستوران‌ها و کافه‌های ساحلی از فعالیت‌های اصلی هستند.
• جاذبه‌های گردشگری مجاور:
  • مازونته (Mazunte): مشهور به مرکز ملی لاک‌پشت مکزیک و پونتا کومتا (مکانی برای تماشای غروب).
  • سن آگوستینیلو (San Agustinillo): ساحلی آرام‌تر و مناسب برای شنا.
  • پورتو آنخل (Puerto Ángel): یک دهکده ماهیگیری سنتی با سواحل آرام.
  • لا وانتانییا (La Ventanilla): تعاونی اکوتوریسم برای تماشای کروکودیل‌ها و رهاسازی بچه لاک‌پشت‌ها.

خلاصه

پلایا زیپولیت در سواحل اوآخاکای مکزیک، مقصدی با شخصیتی دوگانه است. این ساحل که به دلیل جریان‌های شکافنده قدرتمندش به "ساحل مردگان" شهرت دارد، یکی از خطرناک‌ترین سواحل جهان به شمار می‌رود. ریشه این نام هم به خطرات طبیعی و هم به باورهای اساطیری قوم زاپوتک مبنی بر اینکه این مکان دروازه‌ای به جهان پس از مرگ بوده، بازمی‌گردد. با این حال، تأسیس تیم نجات غریق داوطلب "دلفین‌ها" در سال 1995، با کاهش چشمگیر آمار مرگ‌ومیر، ایمنی را به این ساحل بازگردانده است. از سوی دیگر، زیپولیت به عنوان تنها ساحل برهنگی قانونی مکزیک و یک پناهگاه امن برای جامعه +LGBTQ، دارای فرهنگی منحصر به فرد است که ریشه در جنبش ضدفرهنگی هیپی‌ها در دهه 1970 دارد. در سال 2022، در واکنش به افزایش رفتارهای ناشایست مانند نمایش‌گرایی و اعمال جنسی در ملاء عام، جامعه محلی قوانینی را برای محدود کردن برهنگی به مناطق خاص و تفکیک فلسفه نودیسم از هرزگی تصویب کرد. توسعه گردشگری، ضمن ایجاد فرصت‌های اقتصادی، چالش‌های عمیقی مانند اعیان‌نشینی و تغییرات فرهنگی را برای جامعه بومی به همراه داشته است. زیپولیت تجربه‌ای منحصر به فرد از زیبایی، آزادی و احترام به قدرت طبیعت را به طور همزمان ارائه می‌دهد و نمونه‌ای پیچیده از تعامل میان گردشگری، فرهنگ محلی و ایمنی است.