کاخ ملی مکزیک: گنجینه ای از تاریخ و هنر در قلب مکزیکوسیتی - مجری سفرهای گردشگری

به گزارش مجری سفرهای گردشگری:  

سیر تاریخی: از کاخ موکتزوما تا نماد ملی

قدمت این مکان به عنوان مرکز قدرت به دوران امپراتوری آزتک بازمی‌گردد. در همین محل، کاخ موکتزومای دوم، نهمین فرمانروای تنوچتیتلان، قرار داشت که به "کاساس نواس" (خانه‌های نو) شهرت داشت و مرکز سیاسی، اجتماعی و فرهنگی امپراتوری محسوب می‌شد.

شکوه "کاساس نواس": کاخ امپراتور موکتزوما

اگرچه کاخ اصلی پس از فتح اسپانیا ویران شد، توصیفات فاتحان تصویری از عظمت آن ارائه می‌دهد.

• معماری و ابعاد: این مجموعه بسیار وسیع و پیچیده بود و کاخ ملی امروزی با مساحت تقریبی 40,000 متر مربع بر روی بقایای آن بنا شده است. دیوارهای آن از سنگ‌های محلی مانند "تزونتله" (سنگ آتشفشانی قرمز) ساخته شده و با گچ‌بری‌های رنگارنگ تزئین شده بود. برخی اتاق‌ها دارای سقف‌هایی از چوب‌های معطر و گران‌بها مانند سدر بودند.
• بخش‌های مختلف کاخ: این مجموعه فراتر از یک اقامتگاه صرف بود و شامل بخش‌های متنوعی می‌شد:
  • تالارهای حکومتی: موکتزوما در این تالارها به امور مملکتی رسیدگی می‌کرد. پروتکل‌های سختگیرانه‌ای برای ملاقات با او وجود داشت؛ افراد باید با لباس ساده و پای برهنه وارد می‌شدند و اجازه نگاه مستقیم به امپراتور را نداشتند.
  • اقامتگاه سلطنتی: شامل اتاق‌های خصوصی برای موکتزوما، همسران و فرزندانش بود.
  • باغ وحش و پرنده‌خانه: یکی از شگفت‌انگیزترین بخش‌ها، باغ وحش وسیع آن بود که شامل حیواناتی چون جگوار، پوما، انواع خزندگان و پرندگان شکاری می‌شد. گزارش شده است که حدود 300 نفر مسئول مراقبت از این حیوانات بودند.
  • باغ‌های گیاه‌شناسی و آکواریوم: کاخ دارای باغ‌های گیاه‌شناسی با گیاهان نادر و دارویی و همچنین آکواریوم‌هایی با حوضچه‌های آب شیرین و شور برای نگهداری انواع ماهی‌ها و پرندگان آبزی بود. این مجموعه‌ها نشان‌دهنده قدرت و علاقه امپراتور به طبیعت بودند.

دوران استعمار: از دژ کورتس تا کاخ باروک

با ورود هرنان کورتس و فتح امپراتوری آزتک در سال 1521، کاخ موکتزوما ویران شد. کورتس در یک اقدام نمادین، دستور داد تا با استفاده از مصالح باقی‌مانده از بنای آزتکی، از جمله سنگ‌های تزونتله، اقامتگاهی برای خود بسازند. این بنای اولیه که ساخت آن در سال 1522 آغاز شد، بیشتر شبیه به یک دژ نظامی با برج و بارو بود.

در سال 1562، تاج و تخت اسپانیا این ملک را از پسر هرنان کورتس خریداری کرد و آن را به "کاخ نایب‌السلطنه" (Palacio Virreinal) تبدیل نمود که برای سه قرن مرکز قدرت اسپانیای نو بود. نقطه عطف بزرگ در تاریخ معماری کاخ، شورش و آتش‌سوزی مهیب سال 1692 بود که به دلیل قحطی و کمبود ذرت روی داد و منجر به تخریب تقریباً کامل بنا شد. بازسازی گسترده‌ای که پس از آن انجام گرفت، ظاهر دژگونه بنا را به کلی از میان برد و کاخی باشکوه به سبک باروک جایگزین آن شد که هویت اصلی معماری کاخ تا به امروز را تعریف می‌کند.

دوره پس از استقلال و تحولات مدرن

پس از استقلال مکزیک در سال 1821، این ساختمان به "کاخ ملی" تغییر نام داد و به عنوان مقر نهادهای اصلی دولت مورد استفاده قرار گرفت. این دوره نیز شاهد تغییرات مهمی بود:

• تغییرات قرن نوزدهم: در دهه 1860، امپراتور ماکسیمیلیان اول، پلکان بزرگ مرمری را در "حیاط افتخار" ساخت و سالن‌ها را به سبک اروپایی تزئین کرد. در همین قرن، به دستور رئیس‌جمهور پورفیریو دیاس، در سال 1896، ناقوس دولورس، نماد آغاز جنگ استقلال، به مکزیکوسیتی منتقل و بر بالای بالکن اصلی کاخ نصب شد.
• اقامتگاه ریاست جمهوری: کاخ ملی محل اقامت اولین رئیس‌جمهور مکزیک، گوادالوپه ویکتوریا، بود. اما از سال 1884 تا 2018، رؤسای جمهور در مکان‌های دیگری مانند قلعه چاپولتپک و سپس اقامتگاه رسمی «لوس پینوس» (Los Pinos) زندگی می‌کردند. در سال 2018، رئیس‌جمهور آندرس مانوئل لوپز اوبرادور در اقدامی نمادین، لوس پینوس را به یک مرکز فرهنگی عمومی تبدیل کرد و خود به آپارتمانی در کاخ ملی نقل مکان نمود و این کاخ را پس از بیش از یک قرن، بار دیگر به اقامتگاه رسمی رئیس‌جمهور تبدیل کرد.

معماری، هنر و نمادهای ملی

معماری کاخ ملی ترکیبی لایه‌لایه از تاریخ است: هسته اصلی آن به سبک باروک مکزیکی پس از آتش‌سوزی 1692 شکل گرفت، در قرن نوزدهم با عناصر نئوکلاسیک آراسته شد و در قرن بیستم با افزودن طبقه‌ای جدید، به تکامل رسید.

ناقوس دولورس و فریاد استقلال

مهم‌ترین بخش نمای خارجی، بالکن اصلی است که رو به میدان زوکالو قرار دارد و بر فراز آن ناقوس دولورس (Campana de Dolores) نصب شده است.

• ریشه تاریخی: در سحرگاه 16 سپتامبر 1810، کشیش میگل ایدالگو یی کوستییا در شهر دولورس، این ناقوس را به صدا درآورد و با سخنرانی پرشور خود که به "فریاد دولورس" (Grito de Dolores) مشهور شد، مردم را به قیام علیه استعمار اسپانیا فراخواند و جنگ استقلال مکزیک را آغاز کرد.
• انتقال به کاخ: این ناقوس برنزی که در سال 1768 ساخته شده بود، در سال 1896 به دستور رئیس‌جمهور پورفیریو دیاس از شهر دولورس به مکزیکوسیتی منتقل و بر بالای بالکن مرکزی کاخ ملی نصب شد تا به یک نماد ملی در مرکز قدرت سیاسی کشور تبدیل شود. یک نسخه المثنی از آن در کلیسای اصلی شهر دولورس ایدالگو جایگزین شد.
• مراسم سالانه: هر سال در شب 15 سپتامبر، حدود ساعت 11 شب، رئیس‌جمهور مکزیک از این بالکن، مراسم "فریاد دولورس" را اجرا می‌کند. او ناقوس تاریخی را به صدا درآورده، پرچم مکزیک را در دست می‌گیرد و با زنده باد گفتن به قهرمانان استقلال و سه بار فریاد «!Viva México»، این رویداد تاریخی را بازآفرینی می‌کند. جمعیت عظیم حاضر در میدان نیز با فریاد «!Viva» پاسخ می‌دهند و مراسم با نواختن سرود ملی به اوج خود می‌رسد.

نقاشی‌های دیواری دیه‌گو ریورا: حماسه‌ی مردم مکزیک

بی‌شک، بزرگترین گنجینه هنری کاخ ملی، مجموعه نقاشی‌های دیواری خیره‌کننده اثر دیه‌گو ریورا است. این شاهکار که با عنوان «حماسه مردم مکزیک» شناخته می‌شود، بین سال‌های 1929 تا 1935 خلق شد و روایتی تصویری و حماسی از تاریخ مکزیک، از دوران پیشا-اسپانیایی تا قرن بیستم، ارائه می‌دهد. این اثر تفسیری قدرتمند از مبارزات طبقاتی، نقد استعمار و سرمایه‌داری، و تجلی آرمان‌شهری سوسیالیستی است.

• دیوار شمالی: جهان پیشا-اسپانیایی: تصویری آرمان‌گرایانه از تمدن آزتک پیش از ورود اسپانیایی‌ها.
• دیوار غربی (مرکزی): از فتح تا انقلاب: روایتی فشرده از تاریخ مکزیک از فتح خشونت‌بار اسپانیا، استعمار، جنگ استقلال و انقلاب 1910.
• دیوار جنوبی: مکزیک امروز و فردا: تحلیلی مارکسیستی از مکزیک قرن بیستم با حضور چهره‌هایی چون کارل مارکس و فریدا کالو، که به آینده‌ای سوسیالیستی اشاره دارد.

راهنمای بازدید از کاخ ملی

کاخ ملی امروزه علاوه بر کاربری به عنوان مقر قوه مجریه و اقامتگاه رئیس‌جمهور، یک جاذبه توریستی بزرگ است.

• موقعیت مکانی: کاخ در ضلع شرقی میدان زوکالو (میدان قانون اساسی) در مرکز تاریخی مکزیکوسیتی واقع شده است.
• ساعات بازدید و هزینه: بازدید از کاخ رایگان است. این مجموعه معمولاً از سه‌شنبه تا یکشنبه، از حدود ساعت 10 صبح تا 5 بعد از ظهر باز است.
• شرایط ورود: ارائه یک کارت شناسایی عکس‌دار معتبر (پاسپورت برای گردشگران خارجی) برای ورود الزامی است. این مدرک در ورودی تحویل گرفته شده و هنگام خروج بازگردانده می‌شود.
• نکات مهم: از آنجایی که این کاخ یک ساختمان دولتی فعال و محل برگزاری کنفرانس‌های خبری روزانه رئیس‌جمهور، استقبال از سران کشورها، و ارائه استوارنامه سفرا است، ممکن است گاهی بدون اطلاع قبلی برای بازدید عمومی بسته شود.
• بخش‌های قابل دسترس:
  • نقاشی‌های دیواری دیه‌گو ریورا در راه پله اصلی و طبقه دوم.
  • حیاط‌های داخلی با معماری زیبا.
  • موزه بنیتو خوارس که به زندگی این رئیس‌جمهور برجسته اختصاص دارد.
  • نمای بالکن اصلی و ناقوس دولورس رو به میدان زوکالو.

خلاصه

کاخ ملی مکزیک، واقع در میدان تاریخی زوکالو، یک بنای کلیدی با اهمیت سیاسی، تاریخی و فرهنگی است که بر روی ویرانه‌های کاخ "کاساس نواس" متعلق به موکتزومای دوم، امپراتور آزتک، بنا شده است. تاریخچه معماری آن، سیر تحول مکزیک را بازگو می‌کند: از دژ هرنان کورتس، به کاخ باروک نایب‌السلطنه پس از آتش‌سوزی 1692، و در نهایت به شکل امروزی با افزودن طبقه سوم در قرن بیستم. این کاخ امروزه نه تنها مقر قوه مجریه، دفاتر ریاست جمهوری، خزانه‌داری و بایگانی ملی است، بلکه از سال 2018 بار دیگر به اقامتگاه رسمی رئیس‌جمهور تبدیل شده است. شهرت جهانی کاخ مدیون دو عنصر کلیدی است: نقاشی‌های دیواری حماسی دیه‌گو ریورا که تاریخ مکزیک را روایت می‌کند، و ناقوس دولورس که بر بالکن اصلی آن نصب شده و هر ساله در شب 15 سپتامبر، رئیس‌جمهور با به صدا درآوردن آن، "فریاد استقلال" را تکرار می‌کند. بازدید از بخش‌های عمومی این مجموعه رایگان است، اما ارائه کارت شناسایی معتبر (پاسپورت برای گردشگران) برای ورود الزامی است.